Το καπλάνι της βιτρίνας

Θεμέλιο, 1963
Κέδρος, 1974
Μεταίχμιο, 2011

1968 ALA Notable Book (ΗΠΑ)
1969 Horn Book Honor List (ΗΠΑ)
1970 Βραβείο ALSC Mildred L. Batchelder (ΗΠΑ)
2007 Βραβείο Andersen – Il mondo dell’infanzia (ΙΤΑΛΙΑ)

ΕΥ-ΠΟ; ΛΥ-ΠΟ; είναι η συνθηματική ερώτηση που ανταλλάσσουν μεταξύ τους η Μέλια και η Μυρτώ λίγο πριν κοιμηθούν. Δυο μικρές αδερφές που ζουν σ’ ένα νησί του Αιγαίου το 1936 ακούνε τον παππού τους να τους μιλάει ώρες ατέλειωτες για τους «αρχαίους» του, ανυπομονούν να ανταμώσουν με τους φίλους και τις φίλες τους από τα τσαρδάκια σαν έρχεται το καλοκαίρι, μα πάνω απ’ όλα τρελαίνονται με τις μαγικές ιστορίες του καπλανιού που τους διηγείται ο ξάδερφός τους ο Νίκος, φοιτητής από την Αθήνα.
Το καπλάνι –όπως το λένε στο νησί–, ένας βαλσαμωμένος τίγρης, που βρίσκεται κλειδωμένο μέσα στη βιτρίνα της μεγάλης σάλας του σπιτιού, πότε κοιτάει με το γαλάζιο και πότε με το μαύρο του μάτι, ανάλογα με τη διάθεσή του. Τι συμβαίνει μια ζεστή μέρα του Αυγούστου που αναστατώνει τη ζωή των κοριτσιών και των δικών τους; Ποιος θέλει να βλάψει το καπλάνι;


Το Καπλάνι της βιτρίνας συμπληρώνει 60 χρόνια από την πρώτη του κυκλοφορία. Θεωρείται σταθμός στη λογοτεχνία για παιδιά στην Ελλάδα κι αποτελεί ένα διαχρονικό βιβλίο που διαβάζεται από τις νέες γενιές παιδιών και ξαναδιαβάζεται από τις παλιότερες. Έχει λάβει πλήθος διεθνών διακρίσεων, έχοντας κυκλοφορήσει έως σήμερα σε 39 ξένες εκδόσεις, μεταφρασμένο σε 22 διαφορετικές γλώσσες.

Ξένες εκδόσεις 

Wildcat under glass, New York: Holt, Rinehart & Winston, 1968 (αγγλικά)

Wildcat under glass, New York: Dell Publishing, 1975 (αγγλικά)

Wildcat under glass, London: Victor Gollancz, 1969 (αγγλικά)

Wildcat under glass, Amazon: Bookboom, 2015 (αγγλικά)

Wildcat under glass, Restless Books, upcoming (αγγλικά)

Tigri I vitrines, Tirana: Naim Frasheri, 1986 (αλβανικά)

Alnimr fi alouatziha, Cairo: Donia lel Atfal, 1969 (αραβικά)

Tigrea Kristal atzean, Donostia: Elkar, 1991 (βασκικά)

Tigret ot vitrinata, Sofia: Izdatelstvo Otetsestvo, 1984 (βουλγαρικά)

Le tigre dans la vitrine, Paris: La Farandole, 1973, 1975 (γαλλικά)

Le tigre dans la vitrine, Paris: Messidor/La Farandole, 1979, 1981 (γαλλικά)

Le tigre dans la vitrine, Paris: Scandéditions/La Farandole, 1994 (γαλλικά)

Le tigre dans la vitrine, Paris: Syros, 1996 (γαλλικά)

Le tigre dans la vitrine, Paris: Pocket Junior, 2001 (γαλλικά)

Le tigre dans la vitrine, Paris: Syros – Groupe Sejer, 2009 (γαλλικά)

Wildkatze unter Glas, Berlin: Der Kinderbuchverlag, 1972 (γερμανικά)

Der Kinder von Lamagari, Berlin: Lothar Blanvalet, 1972 (γερμανικά)

Vildkat I glasbur, Copenhagen: Gyldendal, 1970 (δανέζικα)

Panter klaas vitriinis, Tallinn: Eesti Raamat, 1967 (εσθονικά)

Yamaneko wa miteita,Tokyo: Iwanami Shoten, 1970 (ιαπωνικά)

El tigre en la vitrina, Barcelona: Empuries/Paidós, 1990 (ισπανικά)

El tigre en la vitrina, Habana: Gente Nueva, 1985, 2007 (ισπανικά)

El tigre en la vitrina, Caracas: Monte Avila Editores, 1977 (ισπανικά)

El tigre en la vitrina, Bogota: Babel libros, 2015 (ισπανικά)

La tigre in vetrina, Torino: Giulio Einaudi, 1978 (ιταλικά)

La tigre in vetrina, Milano: Einaudi Scuola, 1990, 1996, 1997, 1998, 1999 (ιταλικά)

La tigre in vetrina, Milano: Salani, 2006, 2023 (ιταλικά)

El tigre de la vitrina, Barcelona: Empuries, 1988 (καταλανικά)

니코 오빠의 비밀, Seoul: Changbi Publishers, 2006 (κορεατικά)

Villkatt viser klor, Oslo: Gyldendal Norsk Forlag, 1970 (νορβηγικά)

A vitrin tigrise, Budapest: Mora Ferenc Konyvkiadó, 1979 (ουγγρικά)

O tigre na vitrina, Lisbon: Caminho, 1989 (πορτογαλικά)

Nas brat Nikos, Moscow: Detskaja Literatura, 1969 (ρωσικά)

Leopard ja cteklom, Moscow: Samokat Publishing, 2017 (ρωσικά)

Tiger v stekleni omari, Ljubljana: Mladinska knjiga, 1980 (σλοβενικά)

Niko och vildkatten, Stockholm: Rabén & Sjögren, 1970 (σουηδικά)

Vitrindeki Kaplan, Istanbul: Boyut, 1989 (τουρκικά)

Karşı Kıyıdan Gelen Kaplan, Istanbul: Arion Yayinevi, 2007 (τουρκικά)

Villikisa katsoo lasin takaa, Helsinki: Werner Soderstrom Osakeyhtio, 1969, 1972 (φινλανδικά)

Κριτικές

Πενήντα χρόνια µετά την πρώτη του έκδοση, το θρυλικό πρώτο βιβλίο µιας συγγραφέα που έγραψε σπουδαία κείµενα για εφήβους, καταφέρνοντας να αγαπηθεί πολύ, επανεκδίδεται, µε το πρώτο εξώφυλλο των εκδόσεων Θεµέλιο, µε παράρτηµα στο οποίο παρουσιάζεται η κριτικογραφία για το βιβλίο, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, καθώς και µε κατάλογο µε τις ξένες εκδόσεις του και τις βραβεύσεις του. To αξέχαστο κεφάλαιο «Οι βαρετές Κυριακές, ο Ίκαρος και η προπαίδεια», στο οποίο οι δύο αδελφές, η Μέλια και η Μυρτώ, παραφθείροντας τις συλλαβές της βυζαντινής µουσικής, καταφεύγουν στον δικό τους µεγαλογράµµατο συµβολισµό της έκφρασης των αισθηµάτων τους («ΕΥ-ΠΟ, ΛΥ-ΠΟ»), είναι εισαγωγή σε ένα από τα πιο τρυφερά, τα πιο ευφυή και τα πιο ευρηµατικά κείµενα µιας λογοτεχνίας που, εν τέλει, επειδή στο πεδίο του ρεαλισµού ανακαλεί το συναίσθηµα, πάντα θα είναι νησίδα καταφυγής και αναγνωστικής απόλαυσης. Η απλότητα έχει πάντα ένα πλεονέκτηµα σε βάρος της πολυπλοκότητας: είναι προσλήψιµη σε όλες τις ηλικίες, σε όλες τις εποχές. Και αφήνει πολλές ωραίες αναμνήσεις.

Ηλίας Κανέλλης

Διαχρονική Άλκη Ζέη
Η Άλκη Ζέη αποτελεί σταθερή αξία για τη σύγχρονη λογοτεχνία μας. Με τα βιβλία της έχουν μεγαλώσει γενιές και γενιές παιδιών και εφήβων.
περισσότερα

Ειρήνη Μπέλλα  ΒΡΑΔΥΝΗ 27/6/2011 

Aυτό το έργο τιμά το πνεύμα της και το περνά στον αναγνώστη. Εκτός από το έργο και την υπόθεση οι δημιουργοί, Γεωργία Ζάχαρη και Στέλλα Στεργίου, σεβάστηκαν την εποχή που έζησε η Άλκη και την ιστορία της κι αυτό φαίνεται ακόμα και σε εικαστικό επίπεδο, γιατί οι εικόνες τους θυμίζουν παλιό κόμικ, τόσο σε επίπεδο σχεδίου, όσο και χρωματισμού. Μετά απ’ αυτό το βιβλίο δε σκοπεύω να διαβάσω το πρωτότυπο, αλλά θα πάω να δω το πραγματικό καπλάνι της Άλκης στο μουσείο, όταν επισκεφτώ τη Σάμο.

ΣΟΦΙΑ Α

Η φτώχεια ξυπνάει το κακό
www.lifo.gr

Συνέντευξη στην Παυλίνα Εξαδακτύλου,  www.lifo.gr 

Χωρίς εισαγωγικά
περισσότερα

Αγνή Σαουνάτσου  PARENTS 1/8/2011