• slide-1.png

    slide-1.png

  • slide-2.png

    slide-2.png

ΖΩΗ & ΕΡΓΟ

Η Άλκη Ζέη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1925, «στην οδό Κέας, στην πλατεία Κολιάτσου, στις 15 του Δεκέμβρη» (Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο). Ο πατέρας της καταγόταν από την Κρήτη και η μητέρα της από τη Σάμο, όπου πέρασε τα πρώτα παιδικά της χρόνια.  περισσότερα...

 

ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ

«Πάω όπου υπάρχει ένας δάσκαλος παθιασμένος με τα βιβλία μου και παρακινεί τα παιδιά να τα διαβάσουν. Εκείνος με καλεί. Όλα απ' τον δάσκαλο εξαρτώνται.  Επηρεάζει τα παιδιά πιο πολύ κι από την οικογένειά τους."  Περισσότερα...

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Τα σημαντικότερα από όσα έχουν κατά καιρούς γραφτεί και δημοσιευθεί για το έργο της Άλκης Ζέη. Κριτικές, παρουσιάσεις βιβλίων της και συνεντεύξεις με αφορμή ένα νέο βιβλίο ή μια διάκριση.

Στους δρομους μιας πυκνοκατοικημενης μνημης

της Χριστίνας Ντουνιά

the books’ journal τεύχος 37, 17/10/2014

Η λογοτεχνική αυτοβιογραφία, είναι ένα είδος ιδιαίτερα απαιτητικό και ελάχιστα καλλιεργημένο στην ελληνική λογοτεχνία. Σκέφτομαι πρόχειρα τις περιπτώσεις του Γρηγορίου Ξενοπούλου (Η ζωή μου σα μυθιστόρημα), του Κωστή Παλαμά (Τα χρόνια μου και τα χαρτιά μου), του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη (Η ζωή μου), και ακόμα του Νίκου Καζαντζάκη την αιρετική αυτοβιογραφία Αναφορά στον Γκρέκο. Από αυτή την άποψη, το καινούργιο βιβλίο της Άλκης Ζέη είναι πολλαπλά καλοδεχούμενο. Δεν είναι βέβαια ο μοναδικός λόγος που κάνει αυτό το βιβλίο ιδιαίτερα ενδιαφέρον και αξιανάγνωστο.

 

Διαβάστε περισσότερα...

Η οικουμενικη διασταση του εργου της Αλκης Ζεη

της Αγγελικής Βουλουμάνου

Άρθρο δημοσιευμένο στο περιοδικό διαβάζω τεύχος 528 Απρίλιος 2012

Η Άλκη Ζέη είναι μία από τους λιγοστούς πολυμεταφρασμένους Έλληνες συγγραφείς. Ο μακρύς κατάλογος με τις ξένες εκδόσεις των βιβλίων της είναι εντυπωσιακός για το πλήθος χωρών και γλωσσών που εμφανίζει. Το πιο σπουδαίο ωστόσο είναι ο θαυμασμός που το έργο της συγκεντρώνει εκτός Ελλάδας, αποκτώντας χάρη σ’ αυτό οικουμενική διάσταση.

Η περιπέτεια της μετάφρασης και έκδοσης ενός βιβλίου σε ξένη χώρα, ειδικά όταν πρόκειται για βιβλίο γραμμένο σε περιορισμένα ομιλούμενη γλώσσα όπως τα ελληνικά, είναι μια επίπονη, μακρόχρονη και συχνά απογοητευτική διαδικασία.

Διαβάστε περισσότερα...

ΑΥΓΗ 23/9/2013

Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη στην ΑΥΓΗ 23/9/2013

-Έχετε ζήσει, την Κατοχή, την Αντίσταση, γνωρίσατε τη θηριωδία του ναζισμού. Προχθές ένας νεοναζί δολοφόνησε ένα νέο άνθρωπο...
Είχα χρόνια να αισθανθώ φόβο. Μαθαίνοντας για τη δολοφονία αυτού του παιδιού στο Κερατσίνι φοβήθηκα. Είναι κάτι ασύλληπτο. Ποιο μυαλό την οργάνωσε έτσι; Αυτό το μαχαίρι που πήγε κατευθείαν στην καρδιά... ούτε στα πιο δύσκολα χρόνια δε γινότανε. Είναι πολύ επικίνδυνα αυτά τα πράγματα. Αυτό πρέπει να μας ενώσει όλους. Να ξεχάσουμε τις διαφορές μας και να συγκεντρωθούμε στην εξάλειψη αυτού του μορφώματος. Είμαστε η μόνη χώρα στην Ευρώπη στην οποία υπάρχει ναζιστικό κόμμα. Στη Γερμανία έχει απαγορευτεί το ναζιστικό κόμμα.

Διαβάστε περισσότερα...

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 3/10/2008

Εξομολόγηση στον Μισέλ Φάις για τα μυστικά της γραφής της.

«Δεν νομίζω ή μάλλον είμαι σίγουρη πως δεν έχω αλλάξει τον τρόπο που δουλεύω ένα κείμενο από τα πολύ μικρά μου χρόνια ώς σήμερα. Μπορεί μια εικόνα που βλέπω ή που μου έρχεται στο νου να σταθεί αφορμή για ένα διήγημα ή ακόμα για ένα μυθιστόρημα. Σαν κάποιες μικρές κάψουλες που τις βάζεις μέσα στο νερό κι αυτές ανοίγουν, μεγαλώνουν, μεγαλώνουν και γίνονται ολόκληρο τριαντάφυλλο.

Δεν κρατώ ποτέ πολλές σημειώσεις.  Μια λέξη, μια φράση.  Ποτέ όμως δεν κάθομαι να γράψω κάτι αν δεν το έχω σχεδόν όλο μέσα στο μυαλό μου.

Διαβάστε περισσότερα...

Θανάσης Θ. Νιάρχος

Η καλλιτεχνική στράτευση της Άλκης Ζέη

Χρειάστηκε να γνωρίσω την Άλκη Ζέη για να μου αποκαλυφθεί πλήρως ένα μυστικό.

Όταν άρχισα να τη συναναστρέφομαι, φανταζόμουν τους δημιουργούς του δικού της διαμετρήματος και της δικής της ιδεολογικοπολιτικής τοποθέτησης βλοσυρούς, βαρείς και επίσημους. Να επικοινωνούν δηλαδή με τους άλλους μόνον όταν συνέβαινε οι τελευταίοι να είναι γνώστες του έργου τους και της ζωής τους. Αν τυχόν και σου ξέφευγε κάποια πρόταση από τα γραπτά τους, ή κάποια περιπέτεια από τις πολλές  που τους είχαν συμβεί, αυτόματα βαριές πόρτες θα ορθώνονταν στην επικοινωνία μαζί τους. Για να αισθάνομαι με τον τρόπο αυτό, σημαίνει πως όσους δημιουργούς είχα γνωρίσει ως τότε μου είχαν επιβληθεί ακριβώς λόγω του αντίστοιχου ύφους τους –το παράδοξο είναι πως όταν αναγνώρισα το τι ακριβώς συμβαίνει, δεν μειώθηκε καθόλου ο σεβασμός και ο θαυμασμός για τους ίδιους και το έργο τους, αν πραγματικά βέβαια άξιζαν τον κόπο. Με την Άλκη Ζέη τα γεγονότα λειτούργησαν μ’ έναν αντίστροφο ή μάλλον τελείως διαφορετικό τρόπο, που ενώ στην αρχή μου δημιούργησε σύγχυση, στη συνέχεια μου ενέπνευσε έναν θαυμασμό με ρίζες που αποδεικνύονται απείρως πιο στέρεες και υγιείς, σε σχέση με τον θαυμασμό που υπήρχε για οποιονδήποτε εκδηλωνόταν ως δημιουργός. Ασυνείδητα ζητούσα από την Άλκη Ζέη να είναι στο ύψος των περιπετειών της, που ήδη γνώριζα πολύ καλά, αντίθετα όμως γνώριζα έναν άνθρωπο καθημερινό, που δεν διέφερε σε τίποτα σχεδόν σε σχέση μ’ έναν άνθρωπο που δεν είχε καν υποψιασθεί τις δικές της περιπέτειες. Έπρεπε λοιπόν να λύσω το μυστήριο: μήπως με τον τρόπο αυτό προστάτευε τις περιπέτειές της ώστε, παραμένοντας προσωπική της υπόθεση, θα αξιοποιούνταν πληρέστερα οποιαδήποτε στιγμή θα έκρινε η ίδια κατάλληλη; Μήπως αναρωτιόταν και η ίδια για τη σημασία τους, ώστε μέσα σ’ έναν κόσμο που μεταβαλλόταν και μεταβάλλεται διαρκώς, πόλεμοι, εξορίες, δικτατορίες, διώξεις, αυτοεξορίες, θ’ ακούγονταν παράταιρες και απόμακρες; Τι συνέβαινε και τι συμβαίνει ακριβώς μ’ έναν δημιουργό που ενώ ο μύθος του έχει σχηματισθεί και τον περιβάλλει ως κάτι απολύτως φυσικό, ο ίδιος τον καταστρατηγεί με τη συμπεριφορά του, σχεδόν δεν τον αντιλαμβάνεται, όταν άλλοι δημιουργοί εκβιάζουν τις συνθήκες της ζωής τους ώστε πάση θυσία να δημιουργηθεί ένας μύθος; Η Άλκη Ζέη δεν αποκρίνεται καν μ’ ένα αινιγματικό χαμόγελο στο ερώτημα αυτό. Μοιάζει να ομολογεί, ή μάλλον υπαινίσσεται, ότι για να έχεις μια εποπτεία στα πράγματα της ζωής χρειάζεται, όταν προκύπτουν στην πιο δραματική τους μάλιστα έκφανση, αντί να τους αντιστέκεσαι, να τους παραχωρείσαι ως ενεργών και πάσχων, χωρίς να αισθάνεσαι ότι σου συμβαίνει κάτι ξεχωριστό. Έστω και αν τα πράγματα αυτά συνιστούν μια πολιτική συγκυρία προετοιμασμένη, οργανωμένη και μεθοδευμένη. Η ζωή δεν χειραγωγείται, δεν προγραμματίζεται και το απόβαρό της μέσα στον καθένα γίνεται τόσο μεγαλύτερο και ουσιαστικότερο όταν κατορθώνει να μεταβάλλει τη δίνη της σε προϋπόθεση υπαρξιακής πληρότητας και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η απάντηση της Άλκης Ζέη στο ερώτημα πώς μεταστοιχειώνεται σε καλλιτεχνική δημιουργία η υπαρξιακή περιπέτεια ενός ανθρώπου, σε σχέση όμως με δριμύτατες πολιτικές συνθήκες, υπάρχει ίσως στο αφήγημά της «Σπανιόλικα παπούτσια», της ομότιτλης συλλογής, με αυτοβιογραφικά στο σύνολό της κείμενα. Μια γυναίκα, Ελληνίδα, κομμουνίστρια, που τα παράνομα αγωνιστικά της χρόνια, μέσα σ’ έναν ορίζοντα που τον στοιχειώνουν όχι μόνον το ΚΚΕ, η ΕΠΟΝ και η χούντα, αλλά, σαν να πρόκειται για γεγονότα της πλησιέστερης γειτονιάς, ο Φράνκο, οι Ερυθρές Ταξιαρχίες και το στρατόπεδο στην Κολύμα της Σιβηρίας, υποχρεώνεται σε μιαν «αναθεώρηση» χωρίς να ευθύνεται καθόλου η ίδια γι’ αυτήν. Μιαν αναθεώρηση όμως συναισθηματικής τάξεως, καθώς τα επαναστατικά της χρόνια εκβάλλουν σε μια κοινωνικοπολιτική καθημερινότητα απόμακρη και ξένη, με συνέπεια να ανακρούεται μέσα της αυτή η ξεθεμελιωτική αλλαγή, ως ένας προσωπικός εθνικός ύμνος ή σαν μια προσευχή. Ζυμωμένη η γυναίκα αυτή με μιαν επαναστατική περίοδο, που έδειχνε το μέλλον κατοικημένο με τα μεγάλα οράματα, γίνεται η ίδια το πρώτο θύμα του μικροαστικού συμβιβασμού. Και από ενδεχόμενη πρωταγωνίστρια μιας εποποιίας , μεταβάλλεται σε πρόσωπο μιας μικρόχαρης αντιδικίας –και μάλιστα με τους οικείους της-. Τα «Σπανιόλια παπούτσια» της Άλκης Ζέη, όπως και όλο το πεζοραφικό της έργο, διαβάζεται με έναν λυγμό που δεν γίνεται ποτέ βραχνάς –αντίθετα λυτρώνει. Όσο βαριά κι αν έχουν πέσει πάνω της τα γεγονότα, τα κάνει αισθητά και συνειδητά μ’ έναν τρόπο που μεταβάλλει την περιφλεγή για την ίδια περπατησιά τους σ’ ένα ανάλαφρο άγγιγμα για τους άλλους. Η «στράτευση» της Άλκης Ζέη, ακόμη κι όταν η ίδια η λέξη θα έχει καταργηθεί, θα διατηρείται ως νοσταλγία ενός χαμένου παραδείσου, που είχε οδηγήσει σε ανυπέρβλητα συγγραφικά επιτεύγματα.